Kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911-5/6/2026)

Hành trình đến với khát vọng của dân tộc

Khâm phục ý chí, khát vọng và một hoài bão cứu nước cứu dân mãnh liệt, bản lĩnh và sự mẫn cảm chính trị ở tuổi 21, cách đây 115 năm, ngày 5/6/1911, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã vượt qua tất cả những khó khăn, gian khổ trong hành trình bôn ba 30 năm tìm đường cứu nước. Người đã để lại những dấu ấn sâu đậm và rất quan trọng đối với cuộc đời cách mạng và cách mạng Việt Nam.

Ngày 5/6/1911, tại cảng Sài Gòn, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành - Hồ Chí Minh đặt chân lên con tàu Latouche Treville tại bến cảng Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước (Ảnh: TTXVN)

Từ khát vọng cứu nước đến giải phóng dân tộc

Cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp tiến hành xâm lược Việt Nam. Trước nguy cơ mất nước, Nhân dân Việt Nam chiến đấu hết sức anh dũng chống quân xâm lược. Nhận thức đúng thực tiễn của đất nước, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã quyết định rời Tổ quốc ra nước ngoài tìm đường cứu dân, cứu nước. Người trả lời một nhà báo Nga: “Khi tôi độ mười ba tuổi, lần đầu tiên tôi nghe ba chữ Pháp: Tự do, Bình đẳng, Bác ái. Ðối với chúng tôi, người da trắng nào cũng là người Pháp. Người Pháp đã nói thế. Và từ thuở ấy, tôi rất muốn làm quen với nền văn minh Pháp, muốn tìm xem những gì ẩn đằng sau những chữ ấy”^(*).

Nguyễn Ái Quốc tại Đại hội lần thứ XVIII của Đảng Xã hội Pháp ở Tua, tháng 12/1920 (Ảnh tư liệu)

Ngày 5/6/1911, Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Ái Quốc rời bến cảng Nhà Rồng bôn ba tìm đường cứu nước, trên con tàu Amiral Latouche Treville bắt đầu cuộc hành trình đến Singapore, Colombo… rồi đến thành phố Marseille của Pháp vào tháng 7/1911. Hành trang của Người không có gì ngoài tấm lòng yêu nước, đôi bàn tay lao động và ý chí quyết tâm tìm ra con đường cứu dân, cứu nước.

Nguyễn Ái Quốc đã đi qua nhiều nước, nhiều châu lục. Người vừa phải tìm việc làm để kiếm sống, vừa tự học tập và tham gia hoạt động yêu nước ở nước ngoài. Người đã đi đến “những đất tự do, những trời nô lệ”, tìm hiểu đời sống của các tầng lớp Nhân dân lao động, giới thợ thuyền, những người nông dân nghèo khổ đến các nông thôn hẻo lánh ở New York, Luân Đôn, Paris... để tìm hiểu, tham gia vận động và tổ chức các phong trào cách mạng.

Với nhãn quan chính trị nhạy bén và khả năng thuyết phục mạnh mẽ, năm 1921 tại Paris, Nguyễn Ái Quốc đã cùng một số nhà cách mạng châu Phi, Mỹ Latinh thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa với tuyên ngôn “Đoàn kết, tổ chức Nhân dân các nước thuộc địa đứng lên đấu tranh tự giải phóng”.

Tháng 11/1917, Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại thắng lợi, mở đầu một thời đại mới trong lịch sử xã hội loài người. Giữa năm 1923, Nguyễn Ái Quốc rời Pháp sang Liên Xô trực tiếp tìm hiểu và hoạt động tại quê hương V.I.Lênin, tìm hiểu kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Mười, quan sát trực tiếp nước xã hội chủ nghĩa (XHCN) đầu tiên trên thế giới, đồng thời tham gia hoạt động của Quốc tế Cộng sản. Với tầm nhìn chiến lược của một nhà cách mạng kết hợp với thực tiễn Cách mạng Tháng Mười, Nguyễn Ái Quốc xác định được con đường giải phóng dân tộc, đã giải bày đúng đắn vấn đề mà Người rất quan tâm. Đó là con đường giải phóng dân tộc bị áp bức, độc lập dân tộc và tiến lên chủ nghĩa xã hội (CNXH), góp phần định hướng con đường cứu nước, độc lập dân tộc gắn liền với CNXH của dân tộc Việt Nam.

Cùng với những chuyển biến trên, cách mạng Việt Nam lúc này bắt đầu có những chuyển biến mới gắn liền với hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

Năm 1925, Nguyễn Ái Quốc sáng lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, cùng với quá trình truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin tạo nên những tác động trực tiếp đến sự chuyển biến của phong trào công nhân và phong trào yêu nước, Người chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bằng tấm lòng yêu nước Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa cộng sản

Những năm tháng bôn ba tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc là khoảng thời gian có nhiều cống hiến quan trọng, có giá trị tạo ra bước ngoặt cho cách mạng Việt Nam, sự nghiệp giải phóng của các dân tộc thuộc địa và cho sự nghiệp cách mạng chung của thế giới.

Là người Việt Nam đầu tiên từ lòng yêu nước mà đến với chủ nghĩa cộng sản, suốt 30 năm bôn ba nước ngoài, Bác Hồ đã đặt chân lên 28 quốc gia, 4 châu lục, kiếm sống bằng nhiều nghề khác nhau để hoạt động cách mạng, Người đã nhận ra sâu sắc sự nghiệp giải phóng dân tộc trong thời đại ngày nay, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên CNXH trên toàn thế giới bắt đầu từ Cách mạng Tháng Mười.

Ngày 28/1/1941, Nguyễn Ái Quốc từ nước ngoài trở về nước trực tiếp lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc đưa cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám thành công, thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, đánh dấu một mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi vẻ vang đó chứng minh rằng, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, có lãnh tụ thiên tài Hồ Chí Minh và biết phát huy sức mạnh thời đại với sức mạnh dân tộc thì tất yếu chiến thắng đế quốc thực dân lớn.

Kỷ niệm 115 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, luôn gợi nhắc mỗi người dân Việt Nam nhớ về hành trình người thanh niên năm nào đi tìm đường cứu nước, không chỉ làm thay đổi vận mệnh của dân tộc Việt Nam, mà còn mở ra bước ngoặt lớn trong lịch sử hiện đại của đất nước. Đồng thời, luôn nhắc nhở mỗi con cháu Lạc Hồng đất Việt về giá trị thiêng liêng của độc lập, tự do và trách nhiệm dựng xây đất nước hôm nay, phải học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, biểu hiện bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, gần dân, trọng dân, tin dân trong công việc và đời sống hằng ngày.

Lộc Phát

(*) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 1, tr.461.