Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng thực hành tiết kiệm, đấu tranh phòng, chống tham ô, lãng phí. Người đã nhắc nhở: Cán bộ là đầy tớ của dân, không được vung phí tiền bạc, công sức của dân, của nước, phải gương mẫu thực hành tiết kiệm và vận động, giáo dục cán bộ, đảng viên và Nhân dân tăng gia sản xuất, thi đua tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí.

Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc tại chiến khu Việt Bắc trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (Ảnh tư liệu)

Bằng những lời lẽ dễ hiểu, nôm na, Bác giải thích: Tiết kiệm là để tích luỹ vốn, đầu tư­ cho sản xuất, làm cho sản xuất phát triển, trên cơ sở đó cải thiện dần đời sống Nhân dân. Ngư­ời nói: “Tiết kiệm không phải là bủn xỉn, không phải là “xem đồng tiền bằng cái trống” gặp việc đáng làm cũng không làm, đáng tiêu cũng không tiêu; tiết kiệm không phải là ép bộ đội, cán bộ và Nhân dân nhịn ăn, nhịn mặc. Trái lại tiết kiệm cốt để giúp vào việc tăng gia sản xuất mà tăng gia sản xuất là để nâng cao mức sống của bộ đội, cán bộ và Nhân dân. Tiết kiệm là tích cực, chứ không phải là tiêu cực”,“Chúng ta phải tiết kiệm thời gian, tiết kiệm sức lao động. Chúng ta phải tiết kiệm tiền của”⁽¹⁾.

Trong kháng chiến chống Pháp, khi kêu gọi mọi ng­ười tiết kiệm, Ngư­ời giải thích: kinh tế của ta nghèo nàn, lạc hậu, chúng ta cần phải có một nền kinh tế khá, để kháng chiến và kiến quốc. Chúng ta chỉ có cách là một mặt tăng gia sản xuất, một mặt tiết kiệm để tích trữ thêm vốn cho công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế của ta.

Bác Hồ quan niệm tiết kiệm là công việc của mọi ng­ười, ai ai cũng cần tiết kiệm, cơ quan, đơn vị cũng có thể tiết kiệm đ­ược. Người nêu rõ: Đi đôi với tiết kiệm, phải tẩy sạch nạn tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu, “Muốn thành công trong việc tăng gia sản xuất và tiết kiệm cũng phải nhổ cỏ cho sạch, nghĩa là phải tẩy sạch nạn tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Tham ô là ăn cắp của công làm của tư, đục khoét của Nhân dân, ăn bớt của bộ đội; tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của Chính phủ làm quỹ riêng cho địa phương, đơn vị mình”, “Tham ô, lãng phí tài sản của Nhà nước, của tập thể, của Nhân dân là hành động trộm cắp”, “Lãng phí cũng có tội như tham ô… Lãng phí có khi còn tai hại hơn nạn tham ô… Người phạm tội có tội đã đành, người thấy những tội ấy mà không nêu ra (tham ô, lãng phí, quan liêu) cũng như có tội”.

Đồng thời khẳng định, “Tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu là kẻ thù của Nhân dân, của bộ đội và của Chính phủ”⁽²⁾. Tham nhũng còn gây ra tác hại làm giảm sút lòng tin của Nhân dân đối với bộ máy và công chức, viên chức Nhà nước, triệt tiêu động lực cơ bản nhất của sự phát triển.

Để tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí hiện nay, trước hết cần đẩy mạnh tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức về thực hành tiết kiệm, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Lan tỏa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với xây dựng và chỉnh đốn Đảng, với pháp luật về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Đẩy mạnh đấu tranh tự phê bình và phê bình, coi đây là vũ khí sắc bén, là vấn đề cấp bách, nhiệm vụ lâu dài, trực tiếp nhằm ngăn chặn hành vi tham nhũng, tiêu cực. Lãnh đạo chặt chẽ, chỉnh đốn đội ngũ cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng.

Biểu dương và nhân rộng những tấm gương điển hình tiên tiến, tiêu biểu về cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; gương mẫu trong rèn luyện phẩm chất đạo đức, lối sống. Nâng cao vai trò, trách nhiệm và tính tiên phong, gương mẫu của của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu đơn vị theo phương châm trên trước, dưới sau; tự giác, thực hành tiết kiệm, đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Lộc Phát

(1) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. CTQG, Hà Nội, 2000, tập 6, tr. 486.

(2) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. CTQG, Hà Nội, 2011, tập 7, tr. 357.